Een voormalig administratief centrum ombouwen tot een cultuurhuis met theater, cinema en repetitieruimtes. En tegelijk de karakteristieke betongevel behouden. Bij het Kunstenhuis Groenplein in Hasselt brengt Democo die uitdaging momenteel in de praktijk. Achter de vertrouwde gevel krijgt het nieuwe cultuurhuis vorm, met doordachte keuzes, slimme bouwoplossingen en precisie als rode draad.

Democo realiseert het project voor Stad Hasselt, samen met Archiles en ebtca architecten. Het team won de Design & Build-wedstrijd met een ontwerp dat de nieuwe culturele functies samenbrengt in een zelfstandige constructie binnen het bestaande gebouw. De oorspronkelijke vleugel krijgt onder meer een foyer, kantoren en een cultuurcafé. Een helder concept, maar de uitvoering vroeg heel wat denkwerk.

Ruimte maken, de gevel behouden

De nieuwe zalen hadden grote open ruimtes en voldoende hoogte nodig. Daarom moest een groot deel van het binnenvolume aan de zijde van de Lombaardstraat en het Groenplein verdwijnen. Ons team ondersteunde eerst de gevel, betonbogen en keldermuren met uitgebreide schoringsconstructies. Daarna volgde de ontmanteling, stap voor stap. Delen van de luifel en dakbogen namen we zorgvuldig weg en stockeerden we voor terugplaatsing. De nieuwe constructie kreeg een eigen fundering op micropalen, los van het bestaande gebouw.

“Het was een chirurgische operatie in beton”, vertelt senior projectleider Erwin Goris.

Ook boven de vlakkevloerzaal zochten we naar een oplossing die op deze werf werkte. De oorspronkelijk voorziene zware betonliggers waren moeilijk te transporteren en te monteren in de binnenstad. Ons team koos daarom voor een alternatief met stalen liggers en zelfdragende vloerplaten. Dat vereenvoudigde de montage en maakte tijdelijke ondersteuning in de elf meter hoge zaal overbodig.

Verschillende zalen zonder onderlinge geluidshinder

Een filmvertoning, theatervoorstelling en repetitie mogen elkaar straks niet verstoren. Die vereiste bepaalde mee de opbouw van de zalen. We pasten het box-in-boxprincipe toe: elke zaal kreeg een eigen vloer-, wand- en plafondopbouw, met verende aansluitingen die de overdracht van geluid en trillingen beperken. Daarvoor gebruikten we onder meer rubberen opleggingen onder de vloeren en verend opgehangen plafonds. Ook het buizengrid voor de theaterverlichting kreeg een afzonderlijke verende bevestiging. Elke aansluiting en technische doorvoer vroeg bijzondere aandacht. Eén starre verbinding volstaat immers om trillingen door te geven.

Bouwen midden in de stad

De ligging tussen winkels en smalle straten vroeg een nauwkeurige voorbereiding van elke levering. Transporten langer dan tien meter bereikten de werf achterwaarts via de Demerstraat, onder politiebegeleiding. De montage en demontage van de torenkraan gebeurden op zondag om de impact op het handelscentrum te beperken. 

Warmte en koude uit de bodem

Ook de energievoorziening vroeg afstemming op de omgeving. De aanvankelijk overwogen lucht-waterwarmtepomp bleek akoestisch te storend voor de omliggende woon- en winkelstraten. Daarom koos het team in overleg met Stad Hasselt voor een bodemenergieopslagveld (BEO-veld) onder het Groenplein, met 27 boringen van 150 meter diep voor de seizoensgebonden opslag van warmte en koude. Dat vormt de basis voor de fossielvrije verwarming en koeling van het kunstenhuis.

Lees de volledige reportage

Bouwkroniek sprak met Erwin Goris over de uitdagingen en oplossingen bij het Kunstenhuis Groenplein. Lees het artikel hier.